بخشيدم . . . » سپس به سوى منازل خود باز مىگرديم و زنانمان به ديدار ما مىآيند و مىگويند : « خوش آمدى ، صفا آوردى . تو در حالتى بازگشته‌اى كه زيبائى و نور و بوى خوشت بسيار بيشتر از زمانى است كه رفتى . » و ما مىگوييم : « امروز با پروردگار خويش بوده‌ايم و بايد هم اينچنين بازگرديم كه اين سزاوار ماست » . « 1 » * * * به همين اندازه از روايات كه در وصف اعضا و جوارح خداوند و ديده شدن او در قيامت آورديم ، بسنده مىكنيم و اين مقدار را براى نمونه و مثال كافى مىدانيم ، چه آن كه ما در صدد احصاء و گردآورى همه نيستيم . اكنون به بحث و بررسى موارد اختلاف در تأويل و معناى اين احاديث پرداخته و مىگوييم : اختلاف در تأويل و معناى اين روايات برخى از مسلمانان به ظاهرِ اين روايات ايمان آورده و ايمان به آن را ايمان به خداوند و دليل اعتقاد به توحيد و يگانگى او مىدانند ؛ و ديگرانى را كه براى اين احاديث معنايى غير از « جسميّت » قائلند « معطّلةِ الصفات » يعنى « تعطيل كنندگان و مهمل گذاران صفات خداوندى » نامند ! « مسلم » اين احاديث را در « كتاب الايمان » صحيح خود تدوين كرده است و « بخارى » آنها را در « كتاب التوحيد » صحيح خويش آورده است . « ابن خزيمه » « 2 » در اين باره كتاب ويژه‌اى به نام « توحيد و اثبات صفات پروردگار » تأليف كرده و همه روايات آن را صحيح دانسته و معتقد است اينها

--> ( 1 ) - سنن ابن‌ماجه ، كتاب الزهد حديث 4336 ص 1451 - 1452 . سنن ترمذى ، ابواب صفةِ الجنةِ ، ج 10 ص 16 - 17 . ( 2 ) - ابن‌خزيمه ، محمدبن اسحاق ، حافظ بزرگ و امام امامان مكتب خلفا ، متوفاى 311 هجرى در حديث ، استاد بخارى و مسلم است . كتاب او در سال 1378 هجرى در قاهره چاپ و منتشر گرديد . شرح حال او را در مقدمه آن مىيابيد .